Kategoria: Fizjologia

Wścieklizna

Wścieklizna Lis jest zwierzęciem ogromnie podatnym na wściekliznę. Teoretycznie może żyć w środowisku naturalnym nawet do 12 lat, ale praktyka pokazuje, że zazwyczaj ginie w wieku 3 lub 4 lat. Mimo, że lis nie ma już wielu naturalnych konkurentów na terenach na których bytuje, to wciąż czyha na niego wiele zagrożeń – przede wszystkim działalność człowieka, który na niego poluje, oraz wszelkie choroby. Najgroźniejszą dla lisów chorobą jest wścieklizna. Zarażony nią lis ginie maksymalnie po trzech tygodniach. Zdarzały się okresy, gdy wścieklizna potrafiła zabić 80% lisów z całej populacji na danym terenie. Na szczęście wobec wielkiej płodności lisów, które potrafią wydać na świat nawet do 12 lisiąt, populacja taka w ciągu 4 lat odnawiała się. Wścieklizna jest chorobą, która szybko się rozprzestrzenia – w dniach poprzedzających śmierć zarażone nią zwierze całkowicie zmienia swoje zachowanie. Miast być zwyczajowo ostrożne i nieufne stara się pogryźć wszystko, co staje mu na drodze – czy to człowieka, czy to inne zwierzęta. W ten sposób wiele lisów może szybko zostać zarażonych wścieklizną. W dużej mierze to wścieklizna przyczyniła się do pogromów, jakich ludzie dokonywali na lisach – lis był bowiem uważany za zwierzę, które najbardziej winne jest rozpowszechnianiu tej paskudnej choroby na ludzi, zwierzęta domowe (w tym psy) oraz zwierzęta leśne. W Niemczech w niektórych okresach zabijano nawet po 180 000 tysięcy lisów rocznie – po to, by zlikwidować źródło wścieklizny. Od kilkunastu lat istnieją inne metody zwalczania tej choroby u lisów – rozkłada się na przykład przynętę żywnościową nafaszerowaną szczepionką, która daje zwierzęciu, które ją zje, czasową odporność na wściekliznę.

Pożywienie

Pożywienie Nury zanurzają się w wodzie co chwilę, ciągle chwytając ryby. Gdy wchodzą pod wodę przyjmują pozycję ciała podobną do strzały. Gdy są już pod wodą gwałtownie podnoszą szyję i rozszerzają błonę pławną, by lepiej wypatrywać ryb i lepiej pływać. W momencie gdy znajdują się blisko swojej ofiary momentalnie prostują szyję i chwytają rybę swoim sztyletowatym dziobem. Nury, mimo że same niemal nigdy nie ważą więcej niż 2,2 kilogramy, mogą schwytać ryby ważące nawet 1,8-2 kg i mające do 30 centymetrów długości. Oczywiście są to przypadki marginalne, najczęściej nury chwytają ryby, których długość nie przekracza 10 centymetrów, a waga – 50 gram. W zależności od poru roku oraz miejsca bytowania nury żywią się różnymi rybami: mogą to być pstrągi, płocie, karpie, łososie i okonie oraz, oczywiście, cała rzesza ryb innych gatunków. Taki jadłospis mają latem, w okresie reprodukcyjnym. Z kolei zimą, gdy żyją przede wszystkim w wodach słonych, jadają głównie dorsze, śledzie i szproty. Każdą rybę nury połykają głową naprzód, tak, by płetwy nie pokaleczyły ich gardzieli – tyczy się to szczególnie okoni, które mają bardzo ostre płetwy. Większość nurów łowi samodzielnie, choć niektóre, na przykład czarnoszyje, często zbierają się w grupy, które współpracują przy polowaniu.

Charakterystyka ogólna

Charakterystyka ogólna Vulpes vulpes, czyli lis, to ssak z rodziny psowatych (canidae), z rzędu mięsożernych (carnivora). To niewielkie stworzenie waży najczęściej od 6 do 7 kilogramów, w wyjątkowo sprzyjających warunkach do 13kg. W kłębie osiąga wysokość między 35 a 40 centymetrami, długi jest zaś na 1,25 metra, z czego ok. 45 centymetrów stanowi ogon. Lisy żyją na wielu rodzajach terenu – od półpustyń, przez wybrzeża, lasy, pola, łąki, prerie, góry, aż po tundry i miasta. Występują na wszystkich kontynentach z wyjątkiem Ameryki Południowej – w Ameryce Północnej, całej Europie (oprócz Krety i Islandii), Afryce Północnej, Azji Mniejszej, Azji Środkowej, na Syberii, w Japonii, Indiach, Indochinach oraz w Australii. Żyją najczęściej w grupach rodzinnych, których podstawą jest para. Zdarza się, że samiec żyje razem z kilkoma samicami. Ciąża u lisów trwa około 51-53 dni, zaś okres reprodukcyjny jest różny w zależności od terenu, na jakim żyją. W jednym miocie rodzi się wiele młodych – nawet do 12, choć średnia wynosi 5. Dojrzałość płciową zwierzęta te osiągają w wieku 10 miesięcy. Lisy teoretycznie mogą żyć w naturze do 12 lat – faktycznie jednak średnia ich życia wynosi 3 lub 4 lata. Nie ma żadnych danych na temat aktualnej liczebności lisów, wiadomo jedynie, że jest ich mnóstwo i nie są zagrożone wyginięciem w najmniejszym stopniu.