Kategoria: Ssaki

Wprowadzenie do ssaków

Wprowadzenie do ssaków Ssaki to ponad 8000 żyjących współcześnie zwierząt, bardzo różnych pod względem budowy i biologii. Jedne z nich prowadzą tryb życia lądowy, inne z kolei cały czas przebywają w wodzie. Niektóre biegają po otwartej przestrzeni, inne kryją się w poszyciu lasu i norach lub wspinają się na drzewa. Są i takie, które zamieszkują lodowe pustkowia Arktyki lub parne tropikalne dżungle. Ich rozmiary oczywiście się różnią – od nie większej od małego palca ryjówki etruskiej po wala błękitnego, ogromnego jak rumbo jet walenia. Zwierzęta te charakteryzują się przede wszystkim występowaniem gruczołów mlekowych u samic, które tak jak człowiek karmią swe młode piersią i wychowują przez pewien okres, obecnością owłosienia – włosów lub futra, które chroni je przed przegrzaniem lub wyziębieniem, oraz stałocieplnością potocznie nazywaną ciepłokrwistością. Ssaki to zwierzęta tworzące najwyżej zorganizowaną gromadę podtypu kręgowców, typu strunowców, która powstała około 200 mln lat temu z gadokształtnych ssaków kopalnych z rzędu Therapsida.

Ciąża

Ciąża Wszystkie ssaki rozmnażają się płciowo to znaczy, że samica zachodzi w ciążę jedynie przez kopulację, to jest połączenie dwóch osobników akcie płciowym, czego skutkiem jest zapłodnienie, czyli połączenie komórek rozrodczych plemnika i komórki jajowej. Okres pomiędzy zapłodnieniem, a narodzinami potomstwa, zwany ciążą jest różny u różnych ssaków. Na ogół jednak jest on związany z wielkością zwierzęcia, czyli im zwierze jest większe, tym dłuższa jest wówczas ciąża i mniej liczne potomstwo. Króliki z kolei rodzą się już po miesiącu ciąży, a jednorazowo mogą mieć nawet do dziesięciu młodych. Natomiast żyrafa rodzi się jako jedynaczka po okresie siedemnastu miesięcy ciąży. A u słoni afrykańskich ciąża trwa 22 miesiące. Naczelne oraz człowiek znajdują się po środku tej skali, rodząc potomstwo po około dziewięciu miesiącach. W okresie ciąży zachodzą w organizmie samicy zasadnicze zmiany ustępujące stopniowo po porodzie – ulegają zestawieniu czynności niektórych gruczołów wydzielania wewnętrznego, tworzy się łożysko, a także wytwarza się siara, czyli wydzielina gruczołu mlecznego pojawiająca się w ostatnim okresie ciąży.

Wygląd

Wygląd Nur to raczej niewielki ptak, nie większy od małej gęsi. Ma dość wydłużony tułów pokryty ciemnymi piórami, poprzetykanymi białymi plamkami. Jego brzuch za to jest całkowicie biały. Szyja nura oraz jego potylica przybiera w okresie godowym bardzo charakterystyczne barwy – są to wówczas prążki, na przemian czarne i białe – tak, jak u zebry. Głowa nura jest bardzo długa, całkowicie szara. Szyja nurów, dość długa i szczupła, w okresie reprodukcyjnym pokrywa się charakterystycznym, rdzawym upierzeniem, od czego nury wzięły swoją nazwę. Ma duże, okrągłe czerwone oczy, które pozwalają mu świetnie widzieć pod wodą, jeżeli oczywiście nie jest wybitnie mętna. Nury mają średniej wielkości, w stosunku do reszty ciała, dzioby o kształcie sztyletu, jak zresztą większość ptaków polujących w ten sposób, co one, na przykład kormorany. Nury chodzą bardzo pokracznie, ich odnóża są przystosowane raczej do poruszania się po oraz pod wodą. Nogi nura wyrastają na końcu jego ciała, są idealnie przystosowane do pływania – mają trzy dobrze wykształcone palce zrośnięte dużą, silną błoną pławną oraz czwarty, karłowaty i nieprzydatny w życiu palec. Całe ciało nurów jest jakby wydłużone, idealnie przystosowane do wodnego trybu życia, jaki prowadzą te ptaki.

Środowisko naturalne

Środowisko naturalne Lis, jako istota potrafiąca dostosować się do niemal każdych warunków, nie ma jednego określonego siedliska. Można spotkać go na prawie każdym rodzaju terenu, od wysokich gór, przez miasta po półpustynie. Zaobserwowano jednak, że najbardziej odpowiadają mu tereny przejściowe – na przykład skraje lasów lub zagajniki. Preferuje tereny, na których nie brakuje wody do picia, roślinności, która może stanowić dla niego schronienie oraz otwartych przestrzeni, na których mógłby polować na owady lub małe gryzonie. Lis często mieszka nad brzegami strumieni, w okolicach pól kartofli, w niewielkich lasach liściastych. Vulpes vulpes, lis pospolity, często żyje wraz z innymi lisami – nie wchodzi jednak z nimi w konkurencję, bo lisy inne niż vulpes vulpes są najczęściej niezwykle wyspecjalizowane. Na przykład lis polarny potrafi wytrzymać temperatury sięgające 50 stopni poniżej zera, i to nie zmieniając w ogóle swego metabolizmu, podczas gdy lis polarny musi zmienić swój sposób odżywiania gdy temperatura staje się niższa niż 13 stopni poniżej zera. Z kolei fenek potrafi obyć się przez wiele dni bez wody – żyje zazwyczaj na pustyniach, nawet tych najbardziej wyjałowionych, gdzie potrafi przez długi czas utrzymywać się przy życiu jedząc nawet najdrobniejsze owady. Lis pospolity nie jest w stanie dotrzymać fenkowi kroku – nie wchodzi nigdy na pustynie, pozostając raczej w obszarze półpustynnym.

Pożywienie

Ssaki możemy podzielić ze względu na rodzaj pożywienia, jakie zjadają, na trzy grupy. Pierwszą grupę stanowią roślinożercy. Niektórzy z nich są bardzo wybredni, na przykład miś koala je wyłącznie liście dwunastu gatunków eukaliptusa. Niektóre ssaki, jeśli nie mają wyboru, jedzą wszystko. Jednak na ogół preferują trawy bądź liście, pędy, a także gałązki drzew i krzewów. Najpopularniejszymi roślinożercami są nieparzystokopytne – konie, nosorożce oraz parzystokopytne – jeleń, bizon. Na druga grupę składają się drapieżcy i owadożercy. Niektóre zwierzęta mięsożerne, jak hiena, żywią się głownie padliną i szczątkami pozostawionymi przez innych drapieżników. Większość jednak poluje, używając wyostrzonych zmysłów do tropienia ofiary, siły i zwinności do jej schwytania oraz ostrych pazurów i zębów do zabijania. Ostatnią grupę tworzą zwierzęta wszystkożerne. Większość ssaków korzysta zarówno z roślinnego jak i zwierzęcego źródła pożywienia, na przykład niedźwiedzie z wyjątkiem polarnych jedzą niemal wszystko. Jednak tylko naczelne, a wśród nich człowiek, są naprawdę wszystkożercami.

Gdzie żyją ssaki

Gdzie żyją ssaki Miejsce zamieszkania ssaków zależy od wielu czynników, między innymi ilości i rodzaju potrzebnego im pożywienia, sposobu ich poruszania oraz schronienia. Do najważniejszych czynników należy klimat i szata roślinna. Świat możemy podzielić na pięć krain zoogeograficznych, zoogeograficznych każdą z nich zamieszkuje charakterystyczna fauna. Kraina holarktyczna obejmuje północną Azję, Europę i Amerykę Północną. Kraina subtropikalna to Ameryka Środkowa i Południowa. Natomiast kraina etiopska obejmuje południowe kraje arabskie i całą Afrykę z wyjątkiem jej północnych krańców. Kraina orientalna to Indie, Chiny i Azja południowo-wschodnia. Do krainy australoazjatyckiej należy Australia, Nowa Gwinea, Nowa Zelandia i południowa Indonezja. W krainach tych rozwinęły się różne gatunki ssaków, przystosowanych do specyficznego klimatu i roślinności. Tak więc wśród traw krainy etiopskiej Afryki żyją ssaki inne niż na subtropikalnych terenach Ameryki Południowej. Natomiast duże zwierzęta, takie jak antylopy i żyrafy zamieszkują afrykańskie sawanny.

Lis a inne zwierzęta

Lis a inne zwierzęta Niezwykle ciężko jest przeprowadzić badania, które wskazałyby, jakie znaczenie ma działalność lisa dla populacji zwierząt na jakie poluje na danym terenie – lis jest wszakże wszystkożerny i zmienia łatwo swoje upodobania żywieniowe w zależności od pory roku oraz aktualnych warunków środowiskowych. Badania, które przeprowadzano w Polsce i Ameryce Północnej na lisach żywiących się królikami nie dały jednoznacznych odpowiedzi. Można było stwierdzić pewną zależność między liczbą królików a lisów, jednak nie sposób było ustalić dokładnej proporcji. Lis bywa jednak dla populacji niektórych zwierząt pożyteczny – często atakuje bowiem zwierzęta chore albo ranne, co ułatwia poprawne funkcjonowanie zdrowej części populacji. Są jednak rejony, na których lis szkodzi innym istotom – zwłaszcza, gdy jego ofiarą pada jakaś łatwa zdobycz. Na przykład samice ptaków morskich, które zakładają swoje gniazda bezpośrednio na ziemi, lub samice kaczek krzyżówek. Lis może doprowadzić do zachwiania odpowiedniej proporcji między samicami a samcami, co w skrajnych przypadkach może zaowocować przerwaniem zwyczajnej reprodukcji i wymaga interwencji człowieka, jeżeli ludzka wola pragnie uchronić dany gatunek ptactwa przed wyginięciem na rejonie, w którym bytuje zbyt wiele lisów.

Mleko matki

Mleko matki Ssaki są jedynymi zwierzętami, które odżywiają swe potomstwo mlekiem. Jest to najdoskonalsze pożywienie dla młodych, jest przede wszystkim wartościowe i ciepłe. Zawiera ono specjalne substancje uodparniające młode na choroby. Organizm ciężarnej samicy zaczyna produkować mleko w gruczołach mlecznych w okolicach sutków piersiowych i pachwinowych, na spodniej części ciała. Po narodzeniu młode ssą mleko z sutków aż do momentu, gdy są zdolne przyswoić innego rodzaju pożywienie na przykład mięso. Ilość sutków zależy od liczby potomstwa, jakie może przyjść jednocześnie na świat. Przedstawiciele naczelnych, a więc małpy, lemury, palczaki, indrisy, jak również człowiek, mają po dwa sutki na piersiach. Natomiast dzik i świnia domowa mogą mieć nawet dwanaścioro dzieci na raz, toteż, dlatego posiadają siedem lub więcej par sutków. Z kolei stekowce nie mają sutków. Ich gruczoły mleczne uchodzą bezpośrednio na brzuchu samic i z nich młode bezpośrednio zlizują mleko.

Narodziny

Narodziny Wszystkie ssaki rozpoczynają życie jako zapłodnione jajo wewnątrz ciała matki, jednak tylko niektóre z nich – stekowce, na przykład dziobak lub kolczatka, składają jaja, jak ptaki. Wiele ssaków australijskich na przykład kangury czy misie koala, to torbacze, które noszą swe młode w specjalnej uformowanej ze skóry kieszeni. Młode torbacze są tak maleńkie po narodzeniu, że nie mogłyby przeżyć samodzielnie nawet jednego dnia. Mały kangurek mierzy zaledwie od 1-3 cm. Okres rozwoju młode przechodzą w torbie matki, którą opuszczają dopiero wtedy, gdy są zdolne do samodzielnego życia. Większość ssaków, w tym nasz domowy przyjaciel pies, świnie i słonie pozostają wewnątrz ciała matki do osiągnięcia pełniejszego rozwoju, korzystając z pożywienia niesionego z jej krwią. Ssaki zwane są również łożyskowcami, a to, dlatego, ponieważ pozostające w macicy młode odżywiane jest przez specjalny organ zwany łożyskiem, który dostarcza wszelkich potrzebnych składników budulcowych dla maleństwa.

Charakterystyka ogólna nuru

Charakterystyka ogólna nuru Gavia stellata, nur rdzawoszyi, to ptak z rodziny nurów z rzędu Gaviformes. To niewielkie stworzenie osiąga długość ciała od 53 do 69 centymetrów, z czego jedynie 32-43 cm stanowi tułów. Jego dziób ma od 4,8 do 8 centymetrów. Ważą bardzo niewiele – samce najwyżej 2,2 kilogramy, samice zaś nie więcej niż 1,8 kg. Występuję na niemal całej półkuli północnej powyżej 60. równoleżnika. Żyją nad zbiornikami wodnymi w tundrze, oraz na wybrzeżach morskich. W zależności od okresu roku żyją w różnych miejscach, gdzie indziej bowiem reprodukują, a gdzie indziej zimują. Nury żywią się przede wszystkim rybami, wspomagając to czasem mięczakami i owadami. Żyją w ściśle monogamicznych parach, są bardzo terytorialne w okresie reprodukcyjnym. Dojrzałość płciową osiągają w trzecim roku życia. Okres reprodukcji przypada na czas między majem a lipcem. Pisklę znajduje się w jaju przez 25-26 dni. W jednym lęgu najczęściej są dwa zapłodnione jaja, czasem 1 lub 3. Nury żyją przeciętnie około 10 lat, choć rekordzista padł w wieku aż 23 lat. Nury są chronione w większości krajów swojego występowania. Nie są jeszcze zagrożone, ale ich populacja zmniejsza się przez coraz większe zanieczyszczenie mórz.